భోగాపురం ఎయిర్పోర్ట్ రాకతో ఐఎన్ఎస్ డేగా కొత్త పాత్ర.. విశాఖ గగనతలంలో చారిత్రక మార్పు
ఆరు దశాబ్దాలుగా విశాఖకు గగన ద్వారంగా నిలిచిన ఐఎన్ఎస్ డేగా ఇకపై పౌర విమానాలకు వీడ్కోలు పలుకుతోంది. భోగాపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ప్రారంభంతో విశాఖ వైమానిక చరిత్రలో ఒక యుగం ముగియగా, భారత నౌకాదళానికి కొత్త అధ్యాయం ప్రారంభమవుతోంది.
ఆరు దశాబ్దాల వైమానిక అనుబంధానికి ముగింపు
- యుద్ధ రన్వే నుంచి పౌర విమానాశ్రయం వరకు
- భారతదేశంలో అరుదైన సివిల్–నేవీ భాగస్వామ్యం
- ‘డేగా’ పేరులో దాగిన శక్తి, సైనిక ప్రతీక
- హాక్ జెట్లు, కామోవ్ హెలికాప్టర్లకు చిరునామా
- విశాఖ అభివృద్ధితో పెరిగిన విమాన రద్దీ
- భోగాపురం… భవిష్యత్ అవసరాలకు సమాధానం
- ఆగస్టు 17 నుంచి కొత్త వైమానిక యుగం
- నౌకాదళానికి పూర్తి స్వేచ్ఛ.. వ్యూహాత్మక బలం
- జ్ఞాపకాలుగా మిగిలే ఐఎన్ఎస్ డేగా
విశాఖపట్నానికి విమానంలో వచ్చిన ప్రతి ప్రయాణికుడికీ ఒక ప్రత్యేక అనుభవం ఉండేది. విమానం నేలను తాకిన వెంటనే కనిపించే యుద్ధ విమానాలు, నౌకాదళ హెలికాప్టర్లు, హ్యాంగర్లు… సాధారణ పౌర విమానాశ్రయానికి భిన్నమైన వాతావరణం. దేశంలో మరెక్కడా లేని విధంగా పౌర విమానాలు, భారత నౌకాదళ యుద్ధ విమానాలు ఒకే రన్వేను పంచుకోవడం విశాఖ ప్రత్యేకతగా నిలిచింది. ఇప్పుడు ఆ చరిత్ర ముగింపు దశకు చేరుకుంది.
బ్యూరో రిపోర్ట్ పెన్ పవర్ విశాఖపట్నం, ఆగస్టు 6
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఆగస్టు 1న భోగాపురంలోని అల్లూరి సీతారామరాజు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని ప్రారంభించడంతో, ఆగస్టు 17 నుంచి అన్ని కమర్షియల్ విమాన సర్వీసులు అక్కడికి మారనున్నాయి. దీంతో దశాబ్దాలుగా పౌర విమానాలకు గేట్వేగా ఉన్న ఐఎన్ఎస్ డేగా ఇక పూర్తిస్థాయి నౌకాదళ వైమానిక స్థావరంగా మాత్రమే కొనసాగనుంది.
రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో పుట్టిన చరిత్ర
ఐఎన్ఎస్ డేగా చరిత్ర భారత నౌకాదళంతో ప్రారంభం కాలేదు. రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో తూర్పు తీరంలో సైనిక అవసరాల కోసం రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ నిర్మించిన ఎయిర్స్ట్రిప్నే తర్వాత కాలంలో పౌర విమానాశ్రయంగా ఉపయోగించారు. 1962లో పౌర విమానాల రాకపోకలు ప్రారంభమైనప్పటికీ, పరిమిత ప్రయాణికుల కారణంగా సేవలు అంతరాయాలకు గురయ్యాయి. భారత నౌకాదళం 1972లో విశాఖలో వైమానిక కార్యకలాపాలు ప్రారంభించగా, 1986లో విమానాశ్రయ నిర్వహణ అధికారికంగా నౌకాదళానికి అప్పగించబడింది. 1991లో దీనికి అధికారికంగా “ఐఎన్ఎస్ డేగా” అనే పేరు లభించింది.
దేశంలోనే అరుదైన నమూనా
సాధారణంగా సైనిక స్థావరాల్లో చిన్న పౌర టెర్మినల్ మాత్రమే ఉంటుంది. కానీ విశాఖలో పూర్తి స్థాయి కమర్షియల్ విమానాశ్రయం నౌకాదళ స్థావరంలోనే కొనసాగడం భారత పౌర విమానయాన చరిత్రలో అరుదైన ఉదాహరణగా నిలిచింది.
ఇక్కడ ప్రతి రోజు హాక్ శిక్షణ విమానాలు గగనతలంలో విన్యాసాలు చేస్తుండగా, అదే రన్వేపై దేశీయ విమానయాన సంస్థల బోయింగ్, ఎయిర్బస్ విమానాలు కూడా టేకాఫ్, ల్యాండింగ్ చేసేవి. ఈ ద్వంద్వ వ్యవస్థ విశాఖకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది.
రక్షణ రంగానికి కీలక కేంద్రం
ఐఎన్ఎస్ డేగా కేవలం విమానాశ్రయం కాదు. తూర్పు నౌకాదళ కమాండ్కు ఇది వ్యూహాత్మక కేంద్రం. జలాంతర్గాముల వేట హెలికాప్టర్లు, హాక్ జెట్ శిక్షణ విమానాలు, నిఘా కార్యకలాపాలు, తుపాన్లు, వరదల సమయంలో సహాయక చర్యలు—అన్నింటికీ ఈ స్థావరం కీలక పాత్ర పోషించింది. బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడే ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో అత్యవసర సహాయక చర్యలకు ఐఎన్ఎస్ డేగా ఎన్నోసార్లు కేంద్ర బిందువుగా నిలిచింది.
పరిమితులు పెరిగిన కొద్దీ కొత్త విమానాశ్రయం అవసరం
విశాఖ నగరం వేగంగా విస్తరించడంతో ప్రయాణికుల సంఖ్య కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. అయితే మూడు వైపులా కొండలు ఉండటం, ఒకే దిశలో టేకాఫ్, ల్యాండింగ్ నిర్వహించాల్సిన పరిస్థితి, గంటకు పరిమిత విమానాల నిర్వహణ వంటి అంశాలు భవిష్యత్ అవసరాలకు అడ్డంకిగా మారాయి. నౌకాదళ శిక్షణ షెడ్యూల్కు అనుగుణంగానే పౌర విమానాల సమయాలు ఉండటం వల్ల ఆపరేషన్లలో అనేక పరిమితులు ఎదురయ్యాయి.
భోగాపురం… విశాఖ భవిష్యత్కు కొత్త ద్వారం
ఈ నేపథ్యంలో సుమారు ₹4,700–₹5,600 కోట్ల వ్యయంతో పీపీపీ విధానంలో నిర్మించిన భోగాపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సిద్ధమైంది. 3,800 మీటర్ల రన్వే, భారీ వైడ్బాడీ విమానాల సామర్థ్యం, భవిష్యత్తులో నాలుగు కోట్ల మంది ప్రయాణికులను నిర్వహించే విస్తరణ ప్రణాళికతో ఇది దేశంలోని ఆధునిక విమానాశ్రయాల్లో ఒకటిగా నిలవనుంది. ఆగస్టు 17 నుంచి దేశీయ, అంతర్జాతీయ కమర్షియల్ విమానాలన్నీ భోగాపురం నుంచే కార్యకలాపాలు నిర్వహించనున్నాయి.
డేగాకు కొత్త బాధ్యతలు
పౌర విమానాలు మారిపోయిన తర్వాత కూడా ఐఎన్ఎస్ డేగా ప్రాధాన్యం ఏమాత్రం తగ్గదు. నౌకాదళ యుద్ధ విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, శిక్షణ కార్యక్రమాలు, విపత్తు సహాయక చర్యలు, ప్రభుత్వ ప్రత్యేక విమానాలు, వ్యూహాత్మక రక్షణ కార్యకలాపాలకు ఇది మరింత కీలక కేంద్రంగా మారనుంది. కమర్షియల్ విమానాల రద్దీ తొలగిపోవడంతో భారత నౌకాదళానికి గగనతల నిర్వహణలో పూర్తి స్వేచ్ఛ లభించనుంది.
పెన్ పవర్ విశ్లేషణ
ఐఎన్ఎస్ డేగా కథ ముగియలేదు… దాని పాత్ర మాత్రమే మారుతోంది. మూడు దశాబ్దాలకుపైగా విశాఖ ప్రజలకు గగన ద్వారంగా నిలిచిన ఈ స్థావరం ఇప్పుడు తన అసలు బాధ్యత అయిన జాతీయ భద్రతపై పూర్తిగా దృష్టి సారించబోతోంది. మరోవైపు భోగాపురం అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం విశాఖను ప్రపంచ వైమానిక పటంలో మరింత బలంగా నిలబెట్టే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. ఒకవైపు జ్ఞాపకాలుగా మిగిలిపోతున్న ఐఎన్ఎస్ డేగా… మరోవైపు భవిష్యత్ ఆశయాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తున్న భోగాపురం. ఈ మార్పు కేవలం విమానాశ్రయం మార్పు కాదు; విశాఖ నగర అభివృద్ధి, రక్షణ వ్యూహం, అంతర్జాతీయ అనుసంధానంలో ఒక చారిత్రక మలుపు.
