రోగి ప్రాణం కంటే బిల్లే భారమా? ‘మెడికల్ మాఫియా’పై కఠిన నియంత్రణ ఎప్పుడు?

రోగి ప్రాణమా… ప్రైవేట్ ఆసుపత్రి బిల్లా?
ప్రైవేట్ ఆసుపత్రి బిల్లులకు బ్రేక్ పడేనా? 3-స్టార్ హోటల్ రేట్లకు రూమ్ చార్జీల పరిమితి!
 

* ప్రైవేట్ వైద్యం ఖర్చులపై పార్లమెంటరీ కమిటీ హెచ్చరిక
* 3-స్టార్ హోటల్ రేట్లకు రూమ్ చార్జీల పరిమితి
* పరీక్షల ధరల నియంత్రణకు చట్టబద్ధ వ్యవస్థ అవసరం
* ప్యాకేజీల పేరుతో పెరుగుతున్న బిల్లులపై పారదర్శకత
* చికిత్సకు ముందే ఖర్చు అంచనా తప్పనిసరి చేయాలన్న డిమాండ్
* ప్రభుత్వ వైద్యం బలోపేతమే శాశ్వత పరిష్కారం

ఆసుపత్రి గుమ్మం తొక్కిన సామాన్యుడికి రోగం కంటే బిల్లే పెద్ద భయంగా మారుతోంది. పెరుగుతున్న వైద్య ఖర్చులపై పార్లమెంటరీ కమిటీ చేసిన సిఫార్సులు ఈ పరిస్థితికి అద్దం పడుతున్నాయి. అయితే రూమ్ చార్జీలకు పరిమితి విధించడం ఒక్కటే పరిష్కారం కాదు.. వైద్యం పేరుతో రోగిపై పడుతున్న మొత్తం ఆర్థిక భారాన్ని నియంత్రించే సమగ్ర వ్యవస్థ అవసరం.

న్యూఢిల్లీ, పెన్ పవర్, ఆగష్టు 12:

ఆసుపత్రికి వెళ్లినప్పుడు ప్రతి కుటుంబం కోరుకునేది ఒక్కటే—రోగి ప్రాణాలు నిలవాలి, ఆరోగ్యం మెరుగుపడాలి. కానీ చికిత్స పూర్తయ్యే సమయానికి చేతిలోకి వచ్చే బిల్లు మరో షాక్ ఇస్తే పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది? పొదుపు మొత్తం ఖర్చయిపోవడం, అప్పులు చేయడం, ఆస్తులు అమ్ముకోవడం వరకు వెళ్లే కుటుంబాలు దేశంలో లేకపోలేదు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులలో పెరుగుతున్న వైద్య ఖర్చులపై పార్లమెంటరీ స్థాయీ సంఘం చేసిన సిఫార్సులు మరోసారి ఆరోగ్యరంగంపై కీలక చర్చకు తెరతీశాయి.

పార్లమెంటరీ కమిటీ మెట్రో నగరాల్లోని ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల “ప్రాథమిక రూమ్ చార్జీలను సమీపంలోని 3-స్టార్ హోటళ్ల సగటు రూమ్ టారిఫ్‌కు మించకుండా” పరిమితం చేయాలని సిఫార్సు చేసింది. రూమ్ చార్జీలను హేతుబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉందని కమిటీ పేర్కొంది. ఇది అమల్లోకి వస్తే రోగులపై పడుతున్న ఆసుపత్రి ఖర్చును కొంతమేర తగ్గించే అవకాశం ఉంది. కానీ అసలు సమస్య రూమ్ అద్దెతోనే ముగియదు. వైద్య బిల్లులో రూమ్ చార్జీ ఒక భాగం మాత్రమే. డాక్టర్ ఫీజు, నర్సింగ్ ఛార్జీలు, డయాగ్నస్టిక్ పరీక్షలు, మందులు, పరికరాల వినియోగం, ప్రొసీజర్ ఛార్జీలు, ఇతర సర్వీస్ ఛార్జీలు కలిసే తుది బిల్లు భారీగా మారుతుంది.

రూమ్ చార్జీలే అసలు సమస్యా? : ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో ఒక గదికి ఎంత వసూలు చేస్తున్నారన్నది రోగి కుటుంబానికి ముందుగానే తెలిసే అవకాశం ఉంటుంది. కానీ చికిత్స సమయంలో అవసరమయ్యే పరీక్షలు, ప్రత్యేక వైద్యుల కన్సల్టేషన్, అదనపు విధానాలు వంటి వాటి ఖర్చు మాత్రం పరిస్థితిని బట్టి మారుతుంటుంది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఆసుపత్రికి వచ్చిన కుటుంబం బేరసారాలు చేసే స్థితిలో ఉండదు. రోగి పరిస్థితి విషమంగా ఉందని చెప్పిన వెంటనే కుటుంబ సభ్యులు చికిత్సకు అంగీకరించాల్సి వస్తుంది. ఆ తర్వాత ఒక్కో పరీక్ష, ఒక్కో సేవకు అయ్యే ఖర్చు కలుస్తూ చివరకు భారీ బిల్లుగా మారే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ” రూమ్ చార్జీల నియంత్రణతో పాటు మొత్తం బిల్లింగ్ వ్యవస్థలో పారదర్శకత” తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ వైద్యం మధ్య భారీ వ్యత్యాసం : దేశంలో ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల్లో చికిత్స ఖర్చు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులతో పోలిస్తే గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉంటోందని అందుబాటులో ఉన్న ఆరోగ్య గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి. PRS విశ్లేషణ ప్రకారం, 2017-18లో ఆసుపత్రిలో చేరిన సందర్భంలో ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులతో పోలిస్తే ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల సగటు ఖర్చు గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉంది. అయితే ప్రైవేట్ వైద్య రంగం మొత్తాన్ని ఒకే గాటన కట్టడం సరికాదు. అత్యుత్తమ వైద్యం అందిస్తున్న వేలాది వైద్యులు, ఆసుపత్రులు దేశవ్యాప్తంగా ఉన్నాయి. సమస్య సేవా రంగంలో లాభం ఉండటంలో కాదు.. **రోగి నిస్సహాయతను అధిక బిల్లింగ్‌కు ఉపయోగించే విధానాలు ఎక్కడైనా ఉంటే వాటిని నియంత్రించడంలోనే.**

‘ప్యాకేజీ’ పేరుతో గందరగోళం వద్దు : ఆపరేషన్‌కు ముందు రోగి కుటుంబానికి ఒక ప్యాకేజీ ధర చెప్పడం సాధారణంగా మారింది. కానీ ఆ ప్యాకేజీలో ఏమేం ఉన్నాయి? ఏ సేవలు అదనపు చార్జీలకు వస్తాయి? ఎలాంటి పరిస్థితుల్లో ఖర్చు పెరుగుతుంది? అనే వివరాలు స్పష్టంగా ఉండాలి.

డాక్టర్ ఫీజు ఎంత?
రూమ్ చార్జీ ఎంత?
పరీక్షలకు ఎంత?
మందులకు ఎంత?
నర్సింగ్ ఛార్జీలు ఎంత?
ప్రొసీజర్‌కు ఎంత?

ఇలాంటి వివరాలు సులభంగా అర్థమయ్యే విధంగా రోగి కుటుంబానికి ముందుగానే అందాలి. చికిత్స మధ్యలో అదనపు ఖర్చు తప్పనిసరి అయితే దానికి కారణాన్ని కూడా వివరించాలి. తుది బిల్లులో ప్రతి అంశానికి సంబంధించిన వివరాలు ఉండాలి.

పరీక్షల ధరలపైనా నియంత్రణ అవసరం : వైద్య ఖర్చుల నియంత్రణలో అత్యంత కీలకమైన అంశం డయాగ్నస్టిక్ పరీక్షల ధరలు. ఒకే నగరంలో ఒకే పరీక్షకు వేర్వేరు ఆసుపత్రులు భారీగా వేర్వేరు ధరలు వసూలు చేస్తే సామాన్యుడు ఎవరిని ఆశ్రయించాలి? అందుకే ముఖ్యమైన డయాగ్నస్టిక్ పరీక్షలకు ప్రాంతాల వారీగా ” ధరల ప్రమాణాలు లేదా గరిష్ఠ పరిమితులు” ఏర్పాటు చేయడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. పార్లమెంటరీ కమిటీ కూడా అవసరమైన వైద్య సేవలు, డయాగ్నస్టిక్ పరీక్షల ధరలను హేతుబద్ధీకరించే దిశగా చర్యలు అవసరమని సూచించినట్లు తాజా నివేదికలలో వెల్లడైంది.

చికిత్సకు ముందే ఖర్చు అంచనా : సంక్లిష్టమైన లేదా దీర్ఘకాలిక చికిత్స ప్రారంభించే ముందు సాధ్యమైనంతవరకు మొత్తం చికిత్సకు అయ్యే ఖర్చుపై రోగి కుటుంబానికి అంచనా ఇవ్వడం కీలకం.ఇది కేవలం బిల్లు తగ్గించే చర్య కాదు. రోగి సమాచార హక్కును బలోపేతం చేసే చర్య. చికిత్సలో అనుకోని పరిణామాలు చోటుచేసుకుని ఖర్చు పెరిగితే, కుటుంబ సభ్యులకు ఆ విషయాన్ని వివరించాలి. చివర్లో భారీ బిల్లు ఇచ్చి ఆశ్చర్యపరిచే పరిస్థితికి తావు ఉండకూడదు.

ఆసుపత్రి గదా? హోటల్ గదా? : ఆసుపత్రి గదిని హోటల్ గదితో పోల్చడం విషయంలో ఆసుపత్రుల వాదనను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఆసుపత్రి గదిలో నర్సింగ్ సేవలు, వైద్య పర్యవేక్షణ, అత్యవసర సదుపాయాలు, పరిశుభ్రత, వైద్య పరికరాల అందుబాటు వంటి అంశాలు ఉంటాయి. కాబట్టి హోటల్ రూమ్ టారిఫ్‌ను యథాతథంగా ఆసుపత్రులకు వర్తింపజేయడం కంటే, **ఆసుపత్రుల రూమ్ కేటగిరీలు, సదుపాయాలు, ప్రాంతీయ వ్యయాలు ఆధారంగా శాస్త్రీయమైన ధరల ప్రమాణాలు** రూపొందించడం మెరుగైన పరిష్కారం కావచ్చు. కమిటీ సిఫార్సు కూడా ప్రస్తుతం ఒక సిఫార్సు మాత్రమే. అది చట్టంగా లేదా తప్పనిసరి నియంత్రణగా మారడానికి తదుపరి ప్రభుత్వ చర్యలు అవసరం.

‘మెడికల్ మాఫియా’ను ఎలా కట్టడి చేయాలి? : ‘మెడికల్ మాఫియా’ అనే పదాన్ని విస్తృతంగా ఉపయోగించడం కంటే, వ్యవస్థలో ఉన్న నిర్దిష్ట లోపాలను గుర్తించి వాటిపై చర్యలు తీసుకోవాలి. అనవసర పరీక్షలు, అవసరానికి మించిన చికిత్సలు, ధరలలో పారదర్శకత లేకపోవడం, అస్పష్టమైన ప్యాకేజీలు, అధిక ధరలకు మందులు లేదా సేవలు, ముందస్తు ఖర్చు అంచనా లేకపోవడం వంటి అంశాలపై పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ బలపడాలి. అదే సమయంలో వైద్యులు, ఆసుపత్రులపై అనవసర నియంత్రణలు విధించకుండా, “రోగి ప్రయోజనం–వైద్య నాణ్యత–ఆసుపత్రి నిర్వహణ ఖర్చులు” మధ్య సమతుల్యత ఉండే విధానం అవసరం.

ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల బలోపేతమే కీలకం : ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల ధరలను నియంత్రించడం ఎంత ముఖ్యమో, ప్రభుత్వ వైద్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం అంతకంటే ముఖ్యం. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో వైద్యులు, నర్సులు, సాంకేతిక సిబ్బంది, మందులు, ఆధునిక పరికరాలు, అత్యవసర సేవలు అందుబాటులో ఉంటే ప్రైవేట్ రంగంపై ప్రజల ఆధారపడటం కొంత తగ్గుతుంది. అందుకే ఆరోగ్య రంగ సంస్కరణలు కేవలం ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల బిల్లుల నియంత్రణతో ముగియకూడదు. ప్రభుత్వ వైద్య మౌలిక వసతుల విస్తరణ, ఆరోగ్య బీమా అందుబాటు, అవసరమైన మందుల లభ్యత, అత్యవసర వైద్యం, గ్రామీణ ఆరోగ్య వ్యవస్థ బలోపేతం కూడా సమాంతరంగా జరగాలి.

సిఫార్సుల నుంచి చట్టం వరకు…: భారతదేశంలో వైద్య ఖర్చులపై చర్చ కేవలం రూమ్ చార్జీల వద్ద ఆగడం లేదు. ఆరోగ్య బీమా రంగంలోనూ చికిత్స ధరల ప్రమాణీకరణ, క్లెయిమ్ ప్రక్రియలో పారదర్శకత, ఖర్చుల నియంత్రణ వంటి సంస్కరణలపై చర్చ జరుగుతోంది.

అందువల్ల ఇప్పుడు అవసరమైనది ఒక సమగ్ర దృక్పథం. : రోగికి ముందస్తు ఖర్చు సమాచారం.. పారదర్శక బిల్లింగ్.. అవసరమైన పరీక్షలకు ధరల ప్రమాణాలు.. రూమ్ చార్జీలపై హేతుబద్ధమైన పరిమితులు.. అత్యవసర వైద్యంలో రోగి హక్కుల రక్షణ.. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల బలోపేతం.. ఇవన్నీ ఒకే వ్యవస్థలో భాగం కావాలి.

పార్లమెంటరీ కమిటీ సిఫార్సులు ఒక హెచ్చరిక మాత్రమే. వాటిని కాగితాలకే పరిమితం చేస్తే సామాన్యుడి భయం అలాగే ఉంటుంది. ఆసుపత్రి బిల్లు చూసి కుటుంబం ఆర్థికంగా కుప్పకూలకుండా చేసే వ్యవస్థే అసలు వైద్య సంస్కరణకు కొలమానం.

ప్రాణాలను కాపాడాల్సిన వైద్యం.. ప్రాణం మీద పడే ఆర్థిక భారంగా మారకూడదు.
రోగి ముందుగా.. లాభం తర్వాత. వైద్యం సేవగా నిలవాలి.. వ్యాపార దందాగా మారకూడదు.